‘ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ…’, ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਤਿੱਬਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਘਿਰੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਮੰਗੀ ਮੁਆਫ਼ੀ

ਜੰਮੂ। ਚੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਲੱਦਾਖ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਦੱਸਣ ‘ਤੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਏ। ਇਸ ‘ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਐਕਸ (X) ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਲੇਹ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਲੇਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੇਰਹਿਮ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਦਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ!

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਲੇਹ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਿੱਬਤੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਨੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਲੇਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅਸਹਿਮਤ ਨਾ ਹੁੰਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੱਦਾਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿਛਲਾ ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਸੀ।”ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਲੇਹ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ 20,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਨੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ, 80 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ 75 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਰਗੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਆਰਡਰ ਦੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਹਿੰਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪੈਲੇਟ ਗੰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕਾਰਨ ਸੰਸਦ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੀ ਇਹ ਕਲਿੱਪ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਫੈਸਲਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ‘ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕਈ ਤਿੱਬਤੀ ਦੋਸਤ ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ, ਮੇਰਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤਿੱਬਤੀ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ। ਮੈਂ ਬੱਸ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਲੇਹ-ਲੱਦਾਖ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ… ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।